Aanpassen kost soms veel creativiteit

Burgerlijke ongehoorzaamheid en het generaal pardon:

Het generaal pardon kan worden omschreven als een legitieme list -in positieve zin- om illegale situaties achteraf te legaliseren. Dit middel wordt aangewend om de burgerlijke ongehoorzaamheid met terugwerkende kracht vooralsnog niet te sanctioneren.

In Nederland kent men dit fenomeen bijvoorbeeld in het Vreemdelingenrecht, waarbij in het recente verleden allochtonen die zich alhier ophielden maar hiervoor geen toestemming hadden, alsnog een verblijfstitel verkregen.

In andere EU-landen is dit legitieme middel diverse keren aangewend, zoals in Spanje, Italië, Frankrijk en Groot-Brittannië.

Ook in de Republiek Turkije is deze wijze van corrigerende regelgeving niet geheel onbekend.

Bevolkingsregister:

Bij het invoeren van het Bevolkingsregister in Turkije in 1934 werden de bewoners met de Turkse nationaliteit verplicht een achternaam aan te nemen, deze te laten registreren, alsmede melding te maken van geboortes en overlijden en hun adresgegevens/verblijfplaats op te geven.

Een daartoe door de bevolking gekozen persoon (Muhtar) verwerkt deze gegevens in de registers. 

In de dorpen is de Muhtar tevens het Dorpshoofd en de voorzitter van de Raad van Oudsten.  In de grote steden is dit de wijkambtenaar die belast is met het zorgvuldig bijhouden van de persoonlijke gegevens van de personen binnen het kanton waar hij gekozen is. Dit is niet de ambtenaar die de huwelijken voltrekt. 

In Nederland werd dit in 1811 (tijdens het bewind van Napoleon) ingesteld.

Deze verordening, die door Atatürk werd ingevoerd, deed een sterk beroep op de bereidheid van de bevolking om ook daadwerkelijk haar medewerking hieraan te verlenen.

Men was niet bekend met het aangeven van geboortes en overlijden. Het voltrekken van huwelijken was tot de stichting van de Republiek Turkije een taak van de Imam en was een puur religieuze aangelegenheid.  

Deze wijze van huwelijksvoltrekking bestaat nog steeds. Wil men echter als zijnde gehuwd in de Burgerlijke Stand staan ingeschreven, dan zal dit huwelijk in ieder geval door de ambtenaar van de Burgerlijke Stand moeten worden voltrokken.

Het opgeven van een familienaam:

De stichter van de Republiek Turkije had aanvankelijk de voornaam “Mustafa”. Op aanraden van zijn wiskundeleraar is “Kemal” hieraan toegevoegd. Hij nam als achternaam “Atatürk” (vader van alle Turken) aan.  

Vóór de stichting van de Republiek Turkije werd een achternaam zelden gevoerd. De voornaam was echter wel belangrijk.

Om duidelijkheid te creëren wie er werd bedoeld, werd de voornaam van de vader toegevoegd. Bijvoorbeeld: de vader van Osman heet Ali, dus werd hij Osman Alioğlu genoemd. Het woord oğlu “zoon van” komt men dan ook in veel familienamen tegen.

Tevens verklaart dit waarom men in Turkije vaak nog steeds wel bekend is met de voornaam, maar niet met de familienaam. Dus indien over de heer Ali de Boer “Çiftçi” wordt gesproken, dan spreekt men meestal alleen over de heer Ali (Ali bey).

In die periode werd tevens de bestuurlijke organisatie die samenhangt met de Burgerlijke Stand ingevoerd. Hierdoor liep men bij het niet laten registreren van de persoonsgegevens het risico een geldboete te krijgen.  

Het is een alom bekend gegeven dat het opleggen van boetes niet altijd het gewenste effect heeft, i.c. dat men zich houdt aan de regel om o.a. geboortes en overlijden aan te geven.

Deze (nieuwe) verplichting werd lange tijd niet gevolgd.

Dit verklaart waarom ook nog in de tweede helft van de 20^ste eeuw regelmatig wetten werden uitgevaardigd waarbij de bevolking in de gelegenheid werd gesteld om alsnog de boekhouding van de Burgerlijke Stand in orde te brengen (wie is wanneer en waar geboren, danwel overleden?). Uiteraard onder de voorwaarde dat hier geen financiële sanctie op volgde.

Inmiddels heeft iedere Turkse staatsburger, alsmede niet-Turkse staatsburgers die officieel in Turkije wonen, een identiteitsnummer (T.C. Kimlik Numarası/Yabancı Kimlik Numarası), te vergelijken met het Burger Service Nummer.