Turks recht of Nederlands recht?

 

Stel, u wilt een huis kopen. In welk land u ook zoekt, u oriënteert zich door in de regio of plaats van uw keuze eens rond te kijken. U gaat naar makelaars, en uit hun aanbod maakt u een selectie van woningen die uw goedkeuring kunnen wegdragen.

U legt, anders gezegd, contacten. De makelaars brengen u naar de woningen en zo komt u wellicht in contact met de eigenaren van de woningen die u bezoekt, waarna u wikt en weegt.

In een volgend stadium komt u tot afspraken met degene van wie u koopt: u spreekt af wat u koopt en voor hoeveel u dat koopt.

Uit deze afspraken vloeien over en weer verplichtingen voort. In juridische termen worden deze verplichtingen verbintenissen genoemd. Het geheel van verbintenissen vormt de koopovereenkomst, die uiteindelijk getekend wordt.

 

Eén van de verplichtingen van de koopovereenkomst is de levering door de verkoper. Als koper betaalt u natuurlijk wat geleverd wordt.

De eigendomsverkrijging vindt plaats door de tenaamstelling en niet - zoals vaak wordt aangenomen – door het betalen van de koopsom. Als alles naar behoren verloopt, heeft u dan het recht van eigendom verworven.

Maar wat te doen als er in de leveringsfase problemen de kop opsteken?

 

Wanneer men van plan is om in het buitenland onroerend goed te kopen, hebben koper en verkoper in de voorfase de mogelijkheid om af te spreken van welk land het recht van toepassing zal zijn als er zich problemen voordoen.

In alle gevallen dat daar géén afspraken over gemaakt zijn, moet men kijken naar wat het recht hier over zegt.

Kennis nemen van deze regel kan van belang zijn, zoals we aan de hand van de volgende voorbeelden duidelijk willen maken.

 

Een Nederlands echtpaar biedt hun Turkse vakantiewoning te koop aan. Een potentiële koper ziet in de krant de advertentie staan en neemt via de makelaar contact op met de familie. De foto’s en de video die getoond worden spreken tot de verbeelding en in het voorjaar besluit de koper het huis te gaan bezichtigen. Terug in Nederland worden koper en verkoper het eens over de prijs en de leveringsdatum. Men heeft er niet aan gedacht om af te spreken welk recht van toepassing zou zijn in geval van problemen.

 

De koper betaalt, maar dan blijkt dat de verkoper door omstandigheden niet kan leveren.

De koper wil het huis toch op zijn naam, maar de verkoper weigert botweg zijn medewerking.

De koper besluit het probleem aan de rechter voor te leggen.

Welk recht is nu van toepassing? Nederlands of Turks recht? En welke rechter moet zich over de zaak buigen? Een Nederlandse, of een Turkse rechter?

De koper wil de zaak aan een Nederlandse rechter voorleggen, terwijl de verkoper meent dat het Turkse recht van toepassing is, omdat het onroerend goed in Turkije gelegen is.

 

In het voorbeeld is sprake van een situatie waarbij zowel koper als verkoper in Nederland woonachtig zijn.

In dat geval dienen de bepalingen van het toe te passen recht plaats te vinden aan de hand van het Verdrag van Rome. Hierin wordt aangegeven dat als de vordering betrekking heeft op het nakomen van een overeenkomst, het Nederlands recht van toepassing kan zijn.

In artikel 4 lid 2 wordt vermeld dat, als partijen géén keuze hebben gemaakt ten aanzien van het toepasselijk recht, het recht van toepassing is van het land waar de partij die de meest kenmerkende prestatie moet verrichten op het tijdstip van de overeenkomst haar gewone verblijfplaats heeft.

---

In het bovenstaande voorbeeld is de meest kenmerkende prestatie het leveren van de woning door de verkoper.

 

Omdat door de verkopende partij niet geleverd wordt, besluit de advocaat van de koper om beslag te laten leggen op in Nederland gelegen onroerend goed van het echtpaar.

Vervolgens komt de zaak voor de Nederlandse rechter, die het verweer van de verkoper naast zich neerlegt omdat, zie bovenstaande, op grond van het Verdrag van Rome het Nederlandse recht van toepassing is.

 

Gezien artikel 2 van de in deze toepasselijke verordening (EG nr. 44/2001 "Brussel 1") was de Nederlandse rechter bevoegd kennis te nemen van het geschil.

Als zaken niet lopen zoals ze behoren te gaan, hoeft u dus niet per definitie naar de Turkse rechter. Woont u beide in Nederland, dan kunt u het Nederlandse recht laten spreken.